AI Act, art. 50: co trzeba oznaczać, do kiedy i jak
Praktyczny przewodnik dla firm, które tworzą lub publikują w UE obrazy, wideo, dźwięk lub teksty wygenerowane przez AI. Aktualizacja: październik 2026 r., z uwzględnieniem zmian wprowadzonych rozporządzeniem (UE) 2026/1744 („Digital Omnibus on AI”).
- Od 2 sierpnia 2026 r. obowiązuje art. 50: treści wygenerowane przez AI muszą być oznaczone w formacie nadającym się do odczytu maszynowego, a deepfake'i muszą być ujawniane.
- Do 2 grudnia 2026 r. swoje wyniki muszą oznaczać także systemy AI, które były na rynku już przed 2 sierpnia 2026 r.
- Kary sięgają 15 mln EUR lub 3 % całkowitego rocznego światowego obrotu, w zależności od tego, która kwota jest wyższa.
1. Kto co musi zrobić
Art. 50 dzieli obowiązki między dwie role. Wiele firm pełni obie role.
| Jesteś | Twój obowiązek | Przepis |
|---|---|---|
| Dostawcą — tworzysz lub sprzedajesz system AI, który generuje obrazy, dźwięk, wideo lub tekst | Oznaczać każdy wynik w formacie nadającym się do odczytu maszynowego, tak aby dało się go wykryć jako wygenerowany lub zmanipulowany przez AI. | Art. 50(2) |
| Podmiotem stosującym — używasz AI do tworzenia obrazów, dźwięku lub wideo stanowiących deepfake | Ujawniać, że treść została sztucznie wygenerowana lub zmanipulowana. | Art. 50(4) |
| Podmiotem stosującym — publikujesz teksty wygenerowane przez AI, aby informować opinię publiczną o sprawach leżących w interesie publicznym | Ujawniać, że tekst został sztucznie wygenerowany, chyba że przeszedł weryfikację przez człowieka i ktoś ponosi odpowiedzialność redakcyjną. | Art. 50(4) |
Kluczowe zdanie dla dostawców:
…shall ensure that the outputs of the AI system are marked in a machine-readable format and detectable as artificially generated or manipulated.Regulation (EU) 2024/1689, Article 50(2) — oficjalna wersja angielska
Oznaczenie ma działać w praktyce, a nie tylko na papierze: dostawcy muszą zadbać, by ich rozwiązania techniczne były skuteczne, interoperacyjne, solidne i niezawodne w zakresie, w jakim jest to technicznie wykonalne. Zwolniona jest edycja czysto pomocnicza, która nie zmienia istotnie danych wejściowych.
2. Terminy
| Data | Co obowiązuje | Źródło |
|---|---|---|
| 2 sierpnia 2026 r. | Art. 50 stosuje się w pełni do nowych systemów AI i do podmiotów stosujących. | Art. 113 |
| 2 grudnia 2026 r. | Dostawcy, których generatywne systemy AI wprowadzono do obrotu przed 2 sierpnia 2026 r., muszą spełnić obowiązek oznaczania z art. 50 ust. 2. | Art. 111 ust. 4, dodany rozporządzeniem (UE) 2026/1744 |
Termin grudniowy to tylko okres przejściowy dla istniejących systemów. Nie przesuwa obowiązków ujawniania ciążących na podmiotach stosujących.
3. Kiedy i jak informować ludzi
…in a clear and distinguishable manner at the latest at the time of the first interaction or exposure.Regulation (EU) 2024/1689, Article 50(5) — oficjalna wersja angielska
W przypadku utworów ewidentnie artystycznych, twórczych, satyrycznych lub fikcyjnych ujawnienie może ograniczyć się do informacji, która nie psuje odbioru dzieła. Komisja Europejska wspiera kodeksy praktyk dotyczące wykrywania, oznaczania i etykietowania treści AI (art. 50 ust. 7); ich stosowanie to najpraktyczniejszy sposób wykazania dobrej wiary.
4. Co grozi za zignorowanie przepisów
Naruszenie obowiązków przejrzystości z art. 50 może skutkować karą do 15 000 000 EUR lub, w przypadku przedsiębiorstwa, do 3 % jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, w zależności od tego, która kwota jest wyższa (art. 99 ust. 4 lit. g). Egzekwują to krajowe organy nadzoru rynku.
5. Praktyczna lista kontrolna
- Wypisz wszystkie miejsca, w których Twoja firma tworzy lub publikuje obrazy, wideo, dźwięk lub teksty wygenerowane przez AI.
- Dla każdego z nich ustal, czy działasz jako dostawca, podmiot stosujący, czy oba naraz.
- Dostawcy: osadź oznaczenie do odczytu maszynowego w każdym wyniku. Najpowszechniejszym standardem jest pole IPTC „Digital Source Type” (na przykład trainedAlgorithmicMedia) w metadanych pliku.
- Zadbaj, by oznaczenie przetrwało realny świat: przy publikacji w mediach społecznościowych metadane są często usuwane, więc miej drugi, niezależny sposób rozpoznania pliku.
- Podmioty stosujące: dodaj widoczną informację do deepfake'ów i tekstów AI dotyczących spraw publicznych, najpóźniej przy pierwszym kontakcie odbiorcy z treścią.
- Przechowuj dowody: co oznaczono, kiedy i kto to zrobił — może być konieczne pokazanie ich organowi.
6. Jak pomaga Ankorith
- Oznaczenie do odczytu maszynowego w pliku. Ankorith zapisuje w obrazach etykietę IPTC „Digital Source Type”, dzięki czemu treść jest oznaczona jako wygenerowana przez AI w formacie, który odczytują platformy.
- Oznaczenie, które przetrwa media społecznościowe. Każda pieczęć przechowuje też odcisk wyglądu, więc plik da się rozpoznać nawet po usunięciu metadanych lub ponownej kompresji.
- Zweryfikowany wystawca. Pieczęcie wystawia firma ze zweryfikowaną domeną — odbiorca widzi, kto stoi za oznaczeniem.
- Dowody, które możesz okazać. Każda pieczęć trafia do publicznego, odpornego na manipulacje rejestru, podpisanego kluczem odpornym na komputery kwantowe i zakotwiczonego w Bitcoinie — zapis tego, co i kiedy oznaczyłeś.
Ankorith to narzędzie, a nie porada prawna. To, czy dane użycie jest deepfake'iem lub tekstem w sprawach publicznych, zależy od Twojej sytuacji; w razie wątpliwości zapytaj prawnika.
Wypróbuj Ankorith: weryfikacja jest bezpłatna · Cennik · API dla programistów
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (akt w sprawie sztucznej inteligencji), art. 50, art. 99 ust. 4 lit. g, art. 111 ust. 4 i art. 113 — EUR-Lex.
- Rozporządzenie (UE) 2026/1744 (Digital Omnibus on AI), opublikowane w Dzienniku Urzędowym 24 lipca 2026 r., obowiązuje od 27 lipca 2026 r.